Bærum mållag

KOR GÅR TYSKLAND?

Astrid Sverresdotter Dypvik er forfattar av fleire bøker om Tyskland og tidlegare leiar av Norsk Målungdom

BEKKESTUA BIBLIOTEK TYSDAG 9. APRIL KL. 19.00

Møtet finn stad i Gråsona på biblioteket

100 år etter at Weimar-republikken blei fødd og 80 år etter at andre verdskrigen tok til, strevar framleis Tyskland med å finna sin plass i Europa. På ein 9. april stiller vi spørsmålet: Kor går Tyskland?

Journalist Astrid Sverresdotter Dypvik, forfattar av fleire bøker om Tyskland, fortel om den viktigaste staten i Europa. 

Inngang: 50 kroner, inkludert kake og kaffi.

Møtet blir skipa av Bekkestua bibliotek saman med Bærum Mållag

Riksdagsbygningen i Berlin er symbolet på den tyske republikken som blei til etter gjenforeininga mellom Aust- og Vest-Tyskland for snart 30 år sidan.

Må vi finna oss i at kino blir til sjino?

Det norske språket er i endring. Noko av det som er mest tydeleg, er at kj-lyden forsvinn til fordel for sj-lyden, slik at til dømes kino blir til sjino og kjedekollisjon blir til sjedekollisjon

Også andre endringar er i emning, som til dømes at den oppveksande slekta har problem med å skilja mellom subjekts- og objektsform. I Arendalsområdet er dette tydeleg:«Eg vil leika med du»  seier ungane på Fevik, Hisøya og andre stader på Sørlandet. 

Så er sjølvsagt spørsmålet: Gjer dette noko? Går vikitge nyansar i språket tapt når talordet tjue blir uttalt sjue, eller forstår vi likevel det som blir sagt? Skal Språkrådet, skulen, NRK osb. gjera alt det ein kan for å hindra desse endringane, eller bør me berre la utviklinga gå sin gang? Bør talemålsnormeringa i skulen bli strengare med sikte på å hindra at desse endringane får breia seg ut?

For å diskutera dette invitert me i byrjinga av mars prof. emeritus Arne Torp og NRK-medarbeidar/nyhendeanker Ingvild Bryn. Meir enn 100 møtte opp for å høyra kva Torp og Bryn meinte om denne saka.   

Møtet blei arrangert i samarbeid mellom Bærum Mållag og Bekkestua bibliotek. 

 

Språkprofessor Arne Torp og nyhendeankar Ingvild Bryn drøfta endringane av norsk språk på det opne møtet til Bærum Mållag i mars.

Kva skal vi med målrørsla?

Magne Aasbrenn har vore leiar av Noregs Mållag sidan 2016.
Treng vi ei rørsle for eit nynorsk skriftspråk i ei tid der internasjonaliseringa går raskare enn nokon gong og der mest alle dei høgare lærestadene i Noreg er i ferd med å bli ikkje riksmåls-, men engelsktalande?
 
Er det i det heile teke noka interesse blant norske ungdomar i dag å ta vare på det norske språket, eller ser dei føre seg at det er best berre å gå over til engelsk så snart dei kan?
 
Har dei nasjonale kulturane, skriftspråka og talemåla i dei mindre landa i Europa noka framtid?
 
Dersom me legg til grunn at mest heile verda om 200 år likevel snakkar ei form for global engelsk, er det då nokon vits i å arbeida for at eit skriftspråk som til dagleg blir brukt av ein halv million nordmenn, skal leva vidare?
 
Dette er nokre av spørsmåla som Magne Aasbrenn, den profilerte leiaren av Noregs Mållag, kjem og snakkar om på lagsmøtet i Bærum Mållag 7. februar. Magne vil snakka om framtida til den norske målrørsla og kva for utfordringar ein vil møta i åra som kjem. Alle vener og medlemmer av Norges Mållag, alle som er opptekne av framtida til norsk språk og kultur, er velkomne til denne viktige debatten.

Etter føredraget og debatten blir det årsmøte i Bærum Mållag.

Møtet tek til klokka 18.30 (merk tida!) på møterommet i Bekkestua bibliotek (til høgre for den store salen på biblioteket) 

Norsk språk og kultur - liv laga?

Sveinung Rotevatn - ein av dei mest markante unge politikarane i Noreg. Har sete på Stortinget for Venstre og er no statssekretær i Klima- og miljødepartementet.

Statssekretær Sveinung Rotevatn og medlem av Nobelkomiteen Asle Toje heldt innleiing under møtet på Bekkestua biblotek 22. november 2018.

Dei drøfta om norsk språk og kultur har ei framtid i ei verd som blir stadig meir internasjonalisert, og der land og kulturar blir stadig meir innvevde i kvarandre. Det blei under møtet eit friskt, men sakleg ordskifte om eit tema som opptek stadig fleire i vår tid. 

Møtet blei arrangert i samarbeid mellom Bekkestua bibliotek og Bærum Mållag og omlag 60 møtte fram for å høyra dei to innleiarane. 

 

Helene Uri: Om kvinner, menn og språk

Han sutrar som ei jente. Ho har hår på brøstet. Han køyrer som ei kjerring. Det er på tide at ho mannar seg opp.» 

Uri har kome med ei bok om kvinner, menn og språk: «Hvem sa hva». Snakkar kvinner og menn forskjellige språk? Er kvinner meir indirekte i sitt språk? Finst det eigne kvinneord og eigne mannsord? Og kva skjer med språket når kvinner og menn blir omtalte?

I over ti år har Uri vore på på systematisk jakt etter kva vi seier, korleis vi seier det, og kven som seier kva. 

Torsdag 18. oktober var Helene Uri på Bekkestua bibliotek og snakka om korleis språket speglar omverda, men også om korleis det formar den: Førestillingar om kvinner og menn finst overalt i språket vårt og fortel oss kva vi – meir eller mindre bevisst – tenkjer om kvarandre og oss sjølve.

Møtet blei arrangert i samarbeid mellom Bekkestua bibliotek og Børum Mållag.

Nordisk språkforståing - må vi ty til engelsk?

Norden har mange og ulike språk. Tre av dei største språka – dansk, norsk og svensk – er mellomforståelege. Eller er dei det lenger? Og i så fall kor lenge vil det vara? Er den nordiske språkfellesskapen ein realitet, og korleis opplever vi grannespråka våre i dag? Vil skandinavar også i framtida kunna bruke morsmåla sine i kommunikasjonen med grannelanda, eller må vi bruke engelsk? Finnar, færøyingar, grønlendarar og islendingar har jo alltid måtte ty til eit framandspråk, men før var det eit skandinavisk språk dei brukte; no er det mest engelsk.

Dette er nokre av dei spørsmåla som blei teke opp då ei rekke profesjonelle nordistar satte kvarandre stemne på Bærum bibliotek Bekkestua 24. september 2018.

Møtet markerte den europiske språkdagen, som har som formål å fremja det språklege og kulturelle mangfaldet i Europa.  I tillegg til Per Ivar Vaagland frå Bærum Mållag hadde desse korte innleiingar:

  • Generalsekretær Aja Bugge (DK), Fondet for dansk-norsk samarbeid, Lysebu og Schæffergården.
  • Programsjef Anna Floren (S), Voksenåsen 
  • Rådgjevar Heidi Lønne Grønseth (NO), Foreningen Norden 
  • Ambassadør Hermann Ingólfsson (IS), Islands ambassade i Oslo.
  • Direktør Åsa Juslin (SF), Finsk-norsk kulturinstitutt
  • Førsteamanuensis Gitte Mose (DK), Universitetet i Oslo, ansvarleg for dansk språk og litteratur.

Møtet ble arrangert av Bærum Mållag, Bærum bibliotek og Foreningen Norden.

Det nynorske diktet

Kva skil nynorskdiktet frå dikt på bokmål?

Svært mange nynorskdikt høyrer til dei aller beste i den norske lyrikktradisjonen. Det er nok å nemna Ivar Aasen, Aasmund Olavsson Vinje, Olav Nygaard, Tor Jonsson, Halldis Moren Vesaas, Olav Aukrust, Olav H. Hauge, Arne Garborg, Aslaug Vaa, Henrik Rytter, Åse Marie Nesse og sist, men ikkje minst, Ruth Lillegraven frå Bærum.

Jan Inge Sørbø har skrive fleire bøker om norske lyrikarar og kjem i år med boka Nynorsk litteraturhistorie. På møtet på Bekkestua bibliotek 3. mai 2018 henta han fram nye, ukjente sider ved den nynorske lyrikken.

Møtet blei skipa i samarbeid med Bærum bibliotek og Bærum Mållag.

Kva vil det seia å vera norsk?

Walid al-Kubaisi, ei av dei viktigaste stemmene i debatten om Noreg og norsk identitet dei siste 30 år.

Onsdag 22. november 2017 arrangerte Bærum Mållag saman med Bekkestua bibliotek eit møte om kva det vil seia i vår tid å vera norsk. Til møtet hadde me invitert Walid al-Kubaisi og Gudleiv Bø. Walid al-Kubaisi har gjennom 30 år vore ei kjent stemme i debatten om Noreg, innvandring og norsk identitet. Gudleiv Bø er professor em. i nordisk litteratur ved Universitetet i Oslo.

Kva det vil seia å vera norsk i ei tid med internasjonalisering, globalisering og store folkevandringar er ein av dei viktigaste, og samtidig mest motsetnadsfylte debattane i Noreg i dag. Ikkje uventa snakka Al-Kubaisi og Bø til ein fullsett sal i Bekkestua bibliotek. Møtet blei solid dekka av NRK-Verdibørsen.

Diverre døydde Walid al-Kubaisi summaren 2018. Møtet i Bærum Mållag var ei av dei siste offentlege tilskipingane han var til stades på. 

Engelsk eller norsk i Noreg?

Er dette framtida til norsk språk i Noreg?

Det norske språket er under press. I akademia tek engelsk ein stadig større plass. Oslo kommune har oppretta skuleklasser der undervisingsspråket er engelsk, frå fyrste og heilt opp til 10 klasse i grunnskolen. Er dette ei god utvikling? Kan noko bli gjort for å styrke stillinga til norsk i Noreg, eller skal me se på ei utvikling der engelsk erobrer det eine domenet etter det andre?

Bærum Mållag vil ta saka opp på landsmøtet til Noregs Mållag våren 2018. Meiner du at dette er ei viktig sak i dag, kan du melda deg inn i Bærum Mållag og bli med på arbeidet i laget. Alle som støttar målsettinga til Noregs Mållag er velkomne, anten du snakkar Bærums- eller Vossa-dialekt, anten du har budd i Noreg i eitt år eller heile livet. Ta kontakt med Bærum Mållag på Facebook-sida vår!

 

Frå gamalnorsk til nynorsk

Då Oslo var hovudstaden i Noreg i tida omkring 1300, skreiv ein gamalnorsk i skrivarstova til den norske kongen. To hundre år etterpå var det gamle norrøne språket borte. Noreg var blitt ein dansk koloni der dansk skriftspråk var einerådande. Kva var det som hadde skjedd? Kvifor overlevde ikkje det norrøne målet i Noreg, slik det gjorde på Island?

 
Professor Arne Torp, ein av Noregs fremste kjennarar av norsk språkhistorie, kasta ljos over utviklinga av norsk språk i Bærum Mållag den 11. oktober 2017. Møtet var særs vellukka og professor Torp tala til ein fullsett sal i Bekkestua bibliotek. 

Totalitarisme i Noreg - Jørgen Norheim i Bærum Mållag

Jørgen Norheims bok «Aldri redd for mørkets makt - historia om eit brotsverk» kom ut hausten 2016. Boka er eit brennande oppgjer med totalitær tenking i Noreg generelt, og med stalinismen spesielt. Under det godt besøkte møtet på Bekkestua bibliotek 27. april las forfattaren frå boka, og det blei eit ordskifte om totalitarisme i Noreg. 

 

 

Tor Jonsson feira i Bærum Mållag

Han var ein av dei største norske lyrikarane og skarpe essayistane i det 20. hundreåret. I  2016 ville Tor Jonsson ha vore 100 år om han hadde levd. Diktaren døydde allereide i 1951, like før han blei 35 år. Sjølv om Tor Jonsson har vore død i mange år, lever dikta hans vidare. Kven kjenner ikkje «Nærast er du når du er borte, noko blir borte når du er nært, dette kallar eg kjærleik, eg veit ikkje kva det er» og «Eg er grana, mørk og stur, du er bjørka, du er brur, under fager himmel. Båe er vi norsk natur».

Onsdag 26. oktober arrangerte Bekkestua bibliotek i samarbeid med Bærum Mållag ei feiring av Tor Jonsson og diktinga hans. Andreas Hompland, Tone Ringen og Ivar Frønes kåserte om diktaren og tolka fleire av dikta hans. Det var omlag 100 frammøtte på tilskipinga.    

Flott tur til Island

I byrjinga av mai 2016 arrangerte Bærum Mållag ein tur til Island for medlemmene. Me såg stadene der soga om Njål gjekk føre seg, me besøkte Thingvellir, Borgarfjord der Egil Skallagrimsson budde og siste, men ikkje minst, blei me teke i mot på Reykholt, heimstaden til Snorre Sturlason. Det var ei stor oppleving for alle som var med. 

Eidsvoll 1814
Christian Frederik, Noregs konge 1814

Grunnlovsfeiringa 2014

2014 var året for å feire det norske sjølvstendet og den norske grunnlova. Dei seks vekene då Eidsvolls-mennene sat saman og utforma Grunnlova våren 1814, definerte dei den norske staten og statsskipnaden for all framtid: At Noreg er ein sjølvstendig nasjon tufta på folkesuverenitet, demokrati, rettstryggleik, ytringsfridom og likskap for lova. 

Bærum Mållag feira Grunnlova med møte på Bekkestua bibliotek torsdag 13. mars klokka 19. Leiar for forskingskomiteen for Grunnlovsjubileet, professor Ola Mestad, heldt innleiing om den plassen folkestyret og folkesuvereniteten har i Noreg i dag.

Blant dei spørsmåla Mestad tok opp, var: Kva slags folkestyre har Noreg hatt i 200 år? Kva tyder arven etter 1814? Han slog fast at når det gjeld 1884, då det blei slege fast at kongen ikkje hadde noko veto i Grunnlovs-saker, hadde Venstre (ikkje Høgre) rett.