Arrangement

Jul der ingen skulle tru at nokon kunne bu

Bekkestua bibliotek, torsdag 28. november kl 19.00

Oddgeir Bruaset fortel korleis folk på avsidesliggjande stader har feira - og framleis feirar - jul. Han tek oss med til julehøgtid høgt til fjells, ytst i havgapet og inst i tronge fjordarmar. Bli med på møtet og gled deg til å komme i god og gammaldags  adventsstemning. 

Oddgeir Bruaset vart fødd i Måndalen i Romsdal i adventstida i 1944 og er journalist, forfattar og programleiar. Mest kjend er han frå NRK-serien «Der ingen skulle tru at nokon kunne bu» (2001–2014). Han er også ein etterspurd foredragshaldar. Han har teke imot ei rad prisar og utmerkingar for arbeidet sitt, mellom anna Kongens fortenestemedalje i sølv i 2009 og heidersprisen under Gullruten i 2015.

Bruaset har skrive fleire bestseljarar, mellom anna Jul der ingen skulle tru at nokon kunne bu. I 2017 kom boka Du grøne, glitrande, om juletreets historie. 

Havet skapte land og rike, 23. 10.19

I den romantiske historieskrivinga har bonden og innlandet vorte sett på som grunnlaget for det norske. Men det er havet som har forma landet, og som meir enn nokon gong er føresetnaden for  velferden vår.  Per Anders Todal fortel om dei hava som har gjort oss til kva vi er,  og som vil bli avgjerande for framtida vår. 

Dei norske havområda er seks gonger så store som landarealet, og sjøen har gjeve livsgrunnlag for menneska her nord sidan steinalderen. Likevel er det meste av hava våre ukjende for dei aller fleste. Todal tek oss med på ei reise til det usynlege Noreg. Kvar del av havet har si eiga historie, og kvart havområde har vore med på å forme vilkåra for menneskelivet i Noreg.

Etter foredraget blir det diskusjon om aktuelle spørsmål knytte til utnyttinga av havet i dag. Om foredragshaldaren. 

Den største norske dramatikaren sidan Ibsen 26.09.19

Jon Fosse. Foto: Tove Breistein

Med Lise Fjeldstad og Carl Morten Amundsen

Jon Fosse er i dag den mest spela samtidsdramatikaren i Europa , og den mest omsette med utgivingar på albansk, hebraisk, japansk, farsi, slovensk, tibetansk og over 40 andre språk. Han blir spela på dei store teaterscenene rundt om i heile verda og blir sett opp av eit utal mindre teatergrupper.

Med Fosse har norsk dramatikk fått ein plass den ikkje har hatt sidan Ibsen. Det er møtet mellom menneske som dannar kjernen i stykka hans, og det berande er ikkje så mykje ytre handling som språket sjølv, eit melodisk språk med stadige oppattakingar, eit språk som står poesien nær. Og sjølv om Fosse  i dag  er mest kjend som dramatikar,  har han heile tida skrive litteratur i andre sjangrar, ikkje minst lyrikk av uvanleg høg kvalitet.

Bærum mållag og Bekkestua bibliotek inviterer torsdag 26. september kl. 19.00 til eit møte om dramatikken og eit møte med lyrikken til Jon Fosse. Lise Fjeldstad, ein av dei fremste tolkarane av Fosse, framfører utvalde dikt. Sjefdramaturg Carl Morten Amundsen ved Det Norske Teatret talar om Jon Fosses veg inn på teaterscena og om posisjonen hans som dramatikar.

Teatertur til Sunne 07.09.19

Teatertur, laurdag 7. september med overnatting til søndag

31 personar har medlt seg på til framsyninga av Fosses Edda på Västanås teater 7.9. kl 16.00 med middag og overnatting på Ulvsby herrgård til søndag. Før framsyninga tek regissøren; Leif Stinnerbom imot og orienterer, og kostymeansvarleg Inger Hallström Stinnerbom viser rundt på kostymeutstillinga. 

Foto frå turen.Klikk her

Kor går Tyskland? 9.04.19

100 år etter at Weimar-republikken vart oppretta og 80 år etter at andre verdskrigen tok til, strevar Tyskland framleis med å finne plassen sin i Europa. På 9. april stilte vi spørsmålet:

Kor går Tyskland?

Opning ved Tysklands ambassadør til Noreg, Alfred Grannas. 
Foredrag ved Astrid Sverresdotter Dypvik, historikar, journalist og forfattar. Kommentar ved styreleiar for Willy Brandt stiftinga, stortingsrepresentant Sverre Myrli.

Må vi finna oss i at kino blir til sjino? 5.03.19

Det norske språket er i endring. Noko av det som er mest tydeleg, er at kj-lyden forsvinn til fordel for sj-lyden, slik at til dømes kino blir til sjino og kjedekollisjon blir til sjedekollisjon

Også andre endringar er i emning, som til dømes at den oppveksande slekta har problem med å skilja mellom subjekts- og objektsform. I Arendalsområdet er dette tydeleg:«Eg vil leika med du»  seier ungane på Fevik, Hisøya og andre stader på Sørlandet. 

Så er sjølvsagt spørsmålet: Gjer dette noko? Går vikitge nyansar i språket tapt når talordet tjue blir uttalt sjue, eller forstår vi likevel det som blir sagt? Skal Språkrådet, skulen, NRK osb. gjera alt det ein kan for å hindra desse endringane, eller bør me berre la utviklinga gå sin gang? Bør talemålsnormeringa i skulen bli strengare med sikte på å hindra at desse endringane får breia seg ut?

For å diskutera dette invitert me i byrjinga av mars prof. emeritus Arne Torp og NRK-medarbeidar/nyhendeanker Ingvild Bryn. Meir enn 100 møtte opp for å høyra kva Torp og Bryn meinte om denne saka.   

Møtet blei arrangert i samarbeid mellom Bærum Mållag og Bekkestua bibliotek. 

Kva skal vi med målrørsla? 7.02.19

Magne Aasbrenn har vore leiar av Noregs Mållag sidan 2016.

Treng vi ei rørsle for eit nynorsk skriftspråk i ei tid der internasjonaliseringa går raskare enn nokon gong og der mest alle dei høgare lærestadene i Noreg er i ferd med å bli ikkje riksmåls-, men engelsktalande? Er det i det heile teke noka interesse blant norske ungdomar i dag å ta vare på det norske språket, eller ser dei føre seg at det er best berre å gå over til engelsk så snart dei kan?  Har dei nasjonale kulturane, skriftspråka og talemåla i dei mindre landa i Europa noka framtid?
 
Dersom me legg til grunn at mest heile verda om 200 år likevel snakkar ei form for global engelsk, er det då nokon vits i å arbeida for at eit skriftspråk som til dagleg blir brukt av ein halv million nordmenn, skal leva vidare?
 
Dette er nokre av spørsmåla som Magne Aasbrenn, den profilerte leiaren av Noregs Mållag, kjem og snakkar om på lagsmøtet i Bærum Mållag 7. februar. Magne vil snakka om framtida til den norske målrørsla og kva for utfordringar ein vil møta i åra som kjem. Alle vener og medlemmer av Norges Mållag, alle som er opptekne av framtida til norsk språk og kultur, er velkomne til denne viktige debatten.

Etter føredraget og debatten blir det årsmøte i Bærum Mållag.

Møtet tek til klokka 18.30 (merk tida!) på møterommet i Bekkestua bibliotek (til høgre for den store salen på biblioteket) 

Norsk språk og kultur - liv laga? 22.11.18

Statssekretær Sveinung Rotevatn og medlem av Nobelkomiteen Asle Toje heldt innleiing under møtet på Bekkestua biblotek 22. november 2018. 

Dei drøfta om norsk språk og kultur har ei framtid i ei verd som blir stadig meir internasjonalisert, og der land og kulturar blir stadig meir innvevde i kvarandre. Det blei under møtet eit friskt, men sakleg ordskifte om eit tema som opptek stadig fleire i vår tid. Møtet blei arrangert i samarbeid mellom Bekkestua bibliotek og Bærum Mållag og omlag 60 møtte fram for å høyra dei to innleiarane. 

Helene Uri: Om kvinner, menn og språk. 18.10.18

Han sutrar som ei jente. Ho har hår på brøstet. Han køyrer som ei kjerring. Det er på tide at ho mannar seg opp.» 

Uri har kome med ei bok om kvinner, menn og språk: «Hvem sa hva». Snakkar kvinner og menn forskjellige språk? Er kvinner meir indirekte i sitt språk? Finst det eigne kvinneord og eigne mannsord? Og kva skjer med språket når kvinner og menn blir omtalte?

I over ti år har Uri vore på på systematisk jakt etter kva vi seier, korleis vi seier det, og kven som seier kva. 

Torsdag 18. oktober var Helene Uri på Bekkestua bibliotek og snakka om korleis språket speglar omverda, men også om korleis det formar den: Førestillingar om kvinner og menn finst overalt i språket vårt og fortel oss kva vi – meir eller mindre bevisst – tenkjer om kvarandre og oss sjølve.

Møtet blei arrangert i samarbeid mellom Bekkestua bibliotek og Bærum Mållag.

Nordisk språkforståing - må vi ty til engelsk? 24.09.18

Norden har mange og ulike språk. Tre av dei største språka – dansk, norsk og svensk – er mellomforståelege. Eller er dei det lenger? Og i så fall kor lenge vil det vara? Er den nordiske språkfellesskapen ein realitet, og korleis opplever vi grannespråka våre i dag? Vil skandinavar også i framtida kunna bruke morsmåla sine i kommunikasjonen med grannelanda, eller må vi bruke engelsk? Finnar, færøyingar, grønlendarar og islendingar har jo alltid måtte ty til eit framandspråk, men før var det eit skandinavisk språk dei brukte; no er det mest engelsk.

Dette er nokre av dei spørsmåla som blei teke opp då ei rekke profesjonelle nordistar satte kvarandre stemne på Bærum bibliotek Bekkestua 24. september 2018.

Møtet markerte den europiske språkdagen, som har som formål å fremja det språklege og kulturelle mangfaldet i Europa.  I tillegg til Per Ivar Vaagland frå Bærum Mållag hadde desse korte innleiingar:

  • Generalsekretær Aja Bugge (DK), Fondet for dansk-norsk samarbeid, Lysebu og Schæffergården.
  • Programsjef Anna Floren (S), Voksenåsen 
  • Rådgjevar Heidi Lønne Grønseth (NO), Foreningen Norden 
  • Ambassadør Hermann Ingólfsson (IS), Islands ambassade i Oslo.
  • Direktør Åsa Juslin (SF), Finsk-norsk kulturinstitutt
  • Førsteamanuensis Gitte Mose (DK), Universitetet i Oslo, ansvarleg for dansk språk og litteratur.

Møtet ble arrangert av Bærum Mållag, Bærum bibliotek og Foreningen Norden.

Det nynorske diktet. 3.05.18

Kva skil nynorskdiktet frå dikt på bokmål?

Svært mange nynorskdikt høyrer til dei aller beste i den norske lyrikktradisjonen. Det er nok å nemna Ivar Aasen, Aasmund Olavsson Vinje, Olav Nygaard, Tor Jonsson, Halldis Moren Vesaas, Olav Aukrust, Olav H. Hauge, Arne Garborg, Aslaug Vaa, Henrik Rytter, Åse Marie Nesse og sist, men ikkje minst, Ruth Lillegraven frå Bærum.

Jan Inge Sørbø har skrive fleire bøker om norske lyrikarar og kjem i år med boka Nynorsk litteraturhistorie. Han henta fram nye, ukjente sider ved den nynorske lyrikken 3. mai under møtet på Bekkestua bibliotek som blei arrangert i samarbeid mellom biblioteket og Bærum Mållag. 

Aasmund Olavsson Vinje 200 år. 13.03.18

Med Tone Ringen

Skodespelar Tone Ringen tok oss med på ei ferd gjennom den udødelige diktinga til Aasmund Olavsson Vinje, 200 år etter at han vart fødd på ein liten gard i Vinje i Telemark. 
 
Vinje har laga nokre av dei største dikta som er skrivne på norsk, mellom anna Ved Rondane, Våren og Den dag kjem aldri. Han blei feira på dette møtet som blei arrangert av Bærum Mållag saman med Bekkestua bibliotek 13. mars 2018.

Årsmøte i Bærum Mållag. 14.02.18

Den 14. februar var det årsmøte i Bærum Mållag. Laget er i god framgang, og på årsmøtet drøfta me saker til landsmøtet i Noregs Mållag i Vinje 12-15 april 2018. Særleg er Bærum Mållag oppteke av framtida for norsk språk i Noreg, og vi fremja ei fråsegn om saka på landsmøtet til NM. Det var óg val til styret i laget. Referat frå årsmøtet er lagt ut her: >>>.

Røff guide til norsk samtidslitteratur. 7.02.18

Marta Norheim har skrive vegvisar til den norske samtidslitteraturen

 
Kva skriv dagens forfattarar om? Kva fortel dei ikkje om?

Ein av landets fremste litteraturkritikarar, Marta Norheimfrå NRK, guida eit godt besøkt møte på Bekkestua bibliotek gjennom nyare bøker i den norske litteraturen den 7. februar 2018.

Møtet blei arrangert i samarbeid mellom Bekkestua bibliotek og Bærum Mållag.

Kva vil det seia å vera norsk? 22.11.18

Walid al-Kubaisi, ei av dei viktigaste stemmene i debatten om Noreg og norsk identitet dei siste 30 år.

 Onsdag 22. november arrangerte Bærum Mållag saman med Bekkestua bibliotek eit møte om kva det vil seia i vår tid å vera norsk.

Til møtet hadde me invitert Walid al-Kubaisi og Gudleiv Bø. Walid al-Kubaisi har gjennom 30 år vore ei kjent stemme i debatten om Noreg, innvandring og norsk identitet. Gudleiv Bø er professor em. i nordisk litteratur ved Universitetet i Oslo.

Kva det vil seia å vera norsk i ei tid med internasjonalisering, globalisering og store folkevandringar er ein av dei viktigaste, og samtidig mest motsetnadsfylte debattane i Noreg i dag. Ikkje uventa snakka Al-Kubaisi og Bø til ein fullsett sal i Bekkestua bibliotek. Møtet blei solid dekka av NRK-Verdibørsen.

Diverre døydde Walid al-Kubaisi sumaren 2018. Tilskipinga i Bærum Mållag var ei av dei siste han tok del i. 

Engelsk eller norsk i Noreg?

Det norske språket er under press. I akademia tek engelsk ein stadig større plass. Oslo kommune har oppretta skuleklasser der undervisingsspråket er engelsk, frå fyrste og heilt opp til 10 klasse i grunnskolen. Er dette ei god utvikling? Kan noko bli gjort for å styrke stillinga til norsk i Noreg, eller skal me se på ei utvikling der engelsk erobrer det eine domenet etter det andre?

Bærum Mållag vil ta saka opp på landsmøtet til Noregs Mållag våren 2018. Meiner du at dette er ei viktig sak i dag, kan du melda deg inn i Bærum Mållag og bli med på arbeidet i laget. Alle som støttar målsettinga til Noregs Mållag er velkomne, anten du snakkar Bærums- eller Vossa-dialekt, anten du har budd i Noreg i eitt år eller heile livet. Ta kontakt med Bærum Mållag på Facebook-sida vår!

Frå gamalnorsk til nynorsk 11.10.17

Då Oslo var hovudstaden i Noreg i tida omkring 1300, skreiv ein gamalnorsk i skrivarstova til den norske kongen.

To hundre år etterpå var det gamle norrøne språket borte. Noreg var blitt ein dansk koloni der dansk skriftspråk var einerådande. Kva var det som hadde skjedd? Kvifor overlevde ikkje det norrøne målet i Noreg, slik det gjorde på Island?

 
Professor Arne Torp, ein av Noregs fremste kjennarar av norsk språkhistorie, kasta ljos over utviklinga av norsk språk i Bærum Mållag den 11. oktober 2017. Møtet var særs vellukka og professor Torp tala til ein fullsett sal i Bekkestua bibliotek.

Totalitarisme i Noreg 27.04.17

Jørgen Norheims bok «Aldri redd for mørkets makt - historia om eit brotsverk» kom ut hausten 2016. Boka er eit brennande oppgjer med totalitær tenking i Noreg generelt, og med stalinismen spesielt. Under det godt besøkte møtet på Bekkestua bibliotek 27. april las forfattaren frå boka, og det blei eit ordskifte om totalitarisme i Noreg. 

Tor Jonsson--feiring 26.10.17

Tor Jonsson var ein av dei største norske lyrikarane og skarpe essayistane i det 20. hundreåret. I 2016 ville Tor Jonsson ha vore 100 år om han hadde levd. Diktaren døydde allereide i 1951, like før han blei 35 år. Sjølv om Tor Jonsson har vore død i mange år, lever dikta hans vidare. Kven kjenner ikkje «Nærast er du når du er borte, noko blir borte når du er nært, dette kallar eg kjærleik, eg veit ikkje kva det er» og «Eg er grana, mørk og stur, du er bjørka, du er brur, under fager himmel. Båe er vi norsk natur».

Onsdag 26. oktober arrangerte Bekkestua bibliotek i samarbeid med Bærum Mållag ei feiring av Tor Jonsson og diktinga hans. Andreas Hompland, Tone Ringen og Ivar Frønes kåserte om diktaren og tolka fleire av dikta hans. Det var omlag 100 frammøtte på tilskipinga.    

Islandstur 2016

I byrjinga av mai 2016 arrangerte Bærum Mållag ein tur til Island for medlemmene. Me såg stadene der soga om Njål gjekk føre seg, me besøkte Thingvellir, Borgarfjord der Egil Skallagrimsson budde og siste, men ikkje minst, blei me teke i mot på Reykholt, heimstaden til Snorre Sturlason. Det var ei stor oppleving for alle som var med.

Per Egil Hegge om språket i norsk presse 10.03.16

Per Egil Hegge, kjend frå Aftenposten gjennom ein mannsalder, var i Bærum Mållag og Sandvika bibliotek 10. mars 2016 og snakka om språket i norsk presse.

Hegge er kjend som ein av dei skarpaste kommentatorane i norsk journalistikk, og gjennom den daglege spalta si i Aftenposten deler han ut ros og ris til brukarar av det norske språket. 

Flatøyboka - 600 år gamal sogeskatt 19.11.15

Historieprofessor og fagleg primus motor bak utgjevinga av Flatøyboka, Torgrim Titlestad, presenterer verket under eit møte i Bærum Mållag den 19. november 2015. Møtet blei arrangert i samarbeid med biblioteket i Bærum. 


På 1380-talet satt lærde menn på Island og skreiv eit stort historieverk om Noreg. Verket fekk namnet Flatøyboka, eller Flateyjarbók på islandsk. Heilt fram til i dag har verket vore utilgjengeleg for den vanlege norske lesar. No blir verket gjeve ut i seks bind av Saga bokforlag i Stavanger. 

Forfattarkveld 25.08.15

I samband med den europeiske språkdagen den 24. september 2015 arrangerte Bærum Mållag i samarbeid med Bærum bibliotek eit møte med forfattarar som bur og arbeider i Bærum. 

Ruth Lillegraven frå Lommedalen,

Malgorzata Piotrowska frå Snarøya

Lars Ove Seljestad frå Eiksmarka.

Dei tre forfattarane tok opp spørsmålet om Bærum var eit eksil for å skrive om og illustrere førestellingar om andre stader.

Feiring av Alf Prøysen 27.11.14

Bærum Mållag feira Alf Prøysen i Bekkestua bibliotek torsdag 27. november 2014. 

Professor emeritus Gudleiv Bø inviterte til ei reise i diktinga til Alf Prøysen, den store fortolkaren av den austnorske folkekulturen som i 2014 blei 100 år. Gudleiv Bø tok for seg kunsten til Prøysen og tilhøvet hans til den norske folkediktinga.

Kalle Moberg og Kristian Kongelf Jensen spela visene til Prøysen. 

Har norske dialektar ei framtid? 24.09.14

Bærum Mållag markerte Den europeiske språkdagen på Bekkestua bibliotek ondag 24. september 2014 med Yasmin Syed og Arne Torp.

Noreg har opp til vår tid hatt eit mangfald av dialektar.  I motsetnad til dei fleste europeiske landa, har hovudstadsdialekten aldri slege gjennom i storbyar i andre delar av landet. Men verda, og Noreg, blir hurtig ein mindre stad. Vil meir flytting, moderne kommunikasjonar og ikkje minst nedlegginga av norske bygdesamfunn føre til at dialektane langsomt, men sikkert døyr ut? Professor Arne Torp og kanalvert i NRK, Yasmin Syed, var i Bekkestua bibliotek onsdag 24. september kor Bærum bibliotek saman med Bærum Mållag markerte den europeiske språkdagen 2014. Omlag 70 bæringar møtte fram for å høyre to særs engasjerte språkfolk.

Feiring av Grunnlova 13.09.14

2014 var året for å feire det norske sjølvstendet og den norske grunnlova. Dei seks vekene då Eidsvolls-mennene sat saman og utforma Grunnlova våren 1814, definerte dei den norske staten og statsskipnaden for all framtid: At Noreg er ein sjølvstendig nasjon tufta på folkesuverenitet, demokrati, rettstryggleik, ytringsfridom og likskap for lova.

Bærum Mållag feira Grunnlova med møte på Bekkestua bibliotek torsdag 13. mars klokka 19. Leiar for forskingskomiteen for Grunnlovsjubileet, professor Ola Mestad, heldt innleiing om den plassen folkestyret og folkesuvereniteten har i Noreg i dag.

Blant dei spørsmåla Mestad tok opp, var: Kva slags folkestyre har Noreg hatt i 200 år? Kva tyder arven etter 1814? Han slog fast at når det gjeld 1884, då det blei slege fast at kongen ikkje hadde noko veto i Grunnlovs-saker, hadde Venstre (ikkje Høgre) rett.

Halvdan Koht

Historikar Åsmund Svendsen har skrive den kritikarroste biografien om målmannen, historikaren og politikaren Halvdan Koht.

Halvdan Koht var ein av dei store politikarane som forma det nye Noreg etter 1905. I 1912 skipa Koht Bærum Mållag, og gjennom heile livet sto han fremst i striden for norsk folkemål. Då Nygaardsvold-regjeringa blei danna i 1935, var Koht den sterkaste intellektuelle krafta der.

Koht måtte ta sin del av skulda for at Noreg ikkje var budd på det tyske åtaket på Noreg i 1940. Dette er eit av dei vanskelegste punkta i livet hans, som Svendsen skriv om i den djuptpløyande boka om ein av dei største historikarane i Noreg i moderne tid.  

Svendsen vitja Bærum Mållag og Bekkestua bibliotek i slutten av november 2013 og heldt ei gnistrande innleiing om Halvdan Koht.